Znak świąt

03/12/2018

Zapytaj kogoś, kto w tym momencie siedzi najbliżej ciebie, jakie owoce kojarzą mu się z zimą. Najpewniej wskaże pomarańcze, mandarynki lub klementynki. Jeśli te cytrusy pojawiają się w sklepach, to znak, że idą święta!

Zarówno mandarynki, jak i klementynki to popularne zimowe owoce. Jedne i drugie pochodzą też z gatunku cytrusów, rodziny pomarańczy, i są dostępne w sklepach niemal przez cały rok, ale nieoderwalnie ich zapach kojarzy nam się z okresem świątecznym. Jednak wbrew pozorom różni je nie tylko nazwa, ale też pochodzenie, smak, a nawet – dla bardziej spostrzegawczych – kolor! I choć klementynki to mandarynki (ale nie zawsze na odwrót!), a mandarynki to młodsze siostry pomarańczy, wszystkie mają swoje charakterystyczne i unikatowe cechy. Wiele odcieni pomarańczu Jak łatwo zauważyć, zimowe cytrusy cieszą oko przepięknym pomarańczowym kolorem. Jednak wprawne oko cytrusowego fana szybko zauważy, że mandarynki mają głębszy i intensywniejszy odcień skórki niż klementynki. Są także od nich większe i bywają bardziej płaskie. Fakt bycia najmniejszymi w pomarańczowej rodzinie klementynki nadrabiają smakiem – są bowiem słodsze od mandarynek, a na dodatek mają mniej pestek lub wcale i cieszą nas pięknie błyszczącą, gładką skórką! Łatwo się też obierają, choć w tej dziedzinie na mandarynki także nie można narzekać. Cząstki cytrusów łatwo odchodzą od skórki i oddzielają się od siebie nawzajem. Co ciekawe, klementynki zawierają parzyste od 8 do 14 cząstek, a mandarynki na odwrót – nieparzyste od 9 do 15!

Starożytny cytrus – krótka historia:
→ O mandarynkach…
Źródła historyczne podają, że mandarynki były uprawiane w Chinach już 3000 lat temu. Uważane były tam za symbol obfitości oraz szczęścia, a ich pielęgnacji poświęcano ogrom czasu. Ten starożytny cytrus przywędrował do Europy dopiero na początku XIX wieku i bardzo szybko na dobre rozgościł się na europejskich straganach.

→ O klementynkach…
W tym samym okresie powstała klementynka, którą około 1902 roku wyhodowano prawdopodobnie w Algierii, jako krzyżówkę mandarynki i gorzkiej pomarańczy. Bieg historii sprawił, że francuscy kolonizatorzy przywłaszczyli sobie klementynkowe prawa, rozwijając jej uprawy chociażby na Korsyce, która obecnie właśnie z nich słynie.

→ O pomarańczach…
Pierwsza wzmianka o tych owocach pochodzi z chińskiej literatury z 314 roku p.n.e. W 1987 roku drzewa pomarańczy okrzyknięto najczęściej uprawianymi drzewami owocowymi na świecie. Wiele ich gatunków pochodzi ze wschodniej Azji i Chin, lecz dziś owoce te są powszechnie uprawiane w krajach o klimacie tropikalnym.

Katarzyna Skoczek

Mandarynkowa tarta

Ciasto:
• 200 g mąki
• 100 g masła
• 100 g cukru
• cukier waniliowy
• jajko
Krem:
• 350 g serka mascarpone
• 100 g białej czekolady
• sok wyciśnięty z 2 mandarynek
• 4 duże mandarynki

1. Przesianą mąkę wysyp na blat, dodaj oba cukry, jajko i pokrojone w kostkę masło, a następnie szybko posiekaj wszystkie składniki nożem, by powstało ciasto o konsystencji kruszonki. Zagnieć je na jednolitą masę, formując kulę, owiń folią i włóż do lodówki na 30 minut.

2. Rozgrzej piekarnik do 180˚C. Schłodzone ciasto rozwałkuj i przełóż do formy, dokładnie wyklejając nim boki i dno naczynia. Przed włożeniem ciasta do piekarnika nakłuj jego dno widelcem, przykryj je papierem i dociąż suchym grochem lub kaszą. Piecz ok. 10 minut, po czym pozbądź się obciążenia. Zapiekaj jeszcze przez 15 minut, aż spód lekko się zrumieni.

3. Białą czekoladę rozpuść w kąpieli wodnej i zmiksuj z mascarpone w wysokim naczyniu. Na koniec dodaj sok mandarynkowy i dokładnie wymieszaj. Gotowy krem wyłóż na wystudzony spód. Całość udekoruj starannie obranymi cząstkami mandarynek.

KANDYZOWANE SKÓRKI CYTRUSÓW – Zrób je samodzielnie!

• 1 kg owoców cytrusowych
• szklanka drobnego cukru
• ½ szklanki wody

1. Dokładnie umyj i wyszoruj skórkę owoców. Obierz cytrusy, starannie usuwając białą błonę ze skórek.
2. Pokrój obierki w małą kostkę i zalej kilka razy wrzącą wodą,
aby je trochę zmiękczyć.

3. W garnuszku rozpuść cukier w wodzie i gotuj skórki do momentu, aż woda wyparuje. Kandyzowany owoc odcedź i przełóż do słoiczka. Przechowuj w lodówce.

Ryba w mandarynkach

• 2 filety rybne ze skórą
• 2 łyżki oliwy z oliwek
• skórka z mandarynki
• skórka z ½ cytryny
• drobno posiekany koper
Sos:
• 100 ml soku mandarynkowego
• ½ łyżeczki nasion kopru włoskiego
• 75 ml soku z cytryny
• 2 mandarynki
• cytryna
• liście kopru włoskiego
• 130 g schłodzonego masła
1. Piekarnik rozgrzej do 200˚C. Mandarynki obierz i pokrój na mniejsze cząstki, a cytrynę – w plastry. Rybę umyj, osusz i ułóż skórą do dołu na dużej blaszce wyłożonej pergaminem. Skrop ją oliwą, obłóż połową pokrojonych cytrusów i dopraw do smaku. Piecz 8-10 minut.
2. Na dużej patelni podpraż nasiona kopru włoskiego. Dodaj sok z cytryny oraz sok mandarynkowy i dopraw do smaku. Doprowadź do wrzenia, a następnie, ciągle mieszając, kawałek po kawałku dodawaj masło. Gdy sos osiągnie odpowiednio gęstą i gładką konsystencję, dodaj cząstki mandarynek, cytryn i liście kopru włoskiego, zagotuj i odstaw.
3. Upieczoną rybę podawaj z sosem i dekoracją z owoców.

Mandarynkowy grzaniec

• litr świeżego soku jabłkowego
• 2 mandarynki
• 5 goździków
• 2 laski cynamonu
• mały kawałek imbiru
• łyżka miodu
• sok wyciśnięty z ½ cytryny

1. Sok jabłkowy – najlepiej świeżo tłoczony – wlej do rondelka i podgrzewaj na małym ogniu. Dodaj pokrojone w grube plastry mandarynki oraz przyprawy: goździki, cynamon i imbir.
2. Podgrzewaj napój, uważając, by nie doprowadzić go do wrzenia, przez ok. 30 minut. Na koniec dodaj miód i sok z cytryny do smaku.
3. Po przecedzeniu rozlej do kubków i udekoruj cząstkami owoców.